Goście

Odwiedza nas 22 gości oraz 0 użytkowników.

Polskie tańce narodowe

 

Polskie tańce narodowe to tańce ludowe, które rozpowszechniły się na terenie całej Polski. Są to: polonez, krakowiak, mazur, kujawiak i oberek. Chociaż tańczone na terenie całej Polski, zachowały cechy charakterystyczne dla regionu, z którego się wywodzą.
 

I.    Polonez

Polonez – polski taniec narodowy, pochodzący od tańczonego wśród ludu tańca zwanego chmielowym. W zależności od regionu znany był jako chodzony, pieszy, starodawny, łażony, mijany, dreptany, wolny, okrągły, powolny, gęsi, wielki lub po prostu taniec polski. Tańczony był przez lud wiejski i drobną szlachtę w czasie wesel, podczas oczepin. Z czasem przyjął się również na dworach,  początkowo jako forma parady szlachty przed królem. Z czasem zaczął stanowić część ceremoniału dworskiego. Znany był nie tylko w całym kraju, ale również poza jego granicami, gdzie stał się symbolem polskości.

Do dziś pozostał tańcem, który otwiera wielkie i małe bale, a także studniówki i inne imprezy szkolne.

We Włoszech miał nazwę la polacca, a we Francji la polonaise i to właśnie francuzom przypisuje się pochodzenie nazwy tego tańca (spolszczenie nazwy francuskiej). Nazwa polonez pojawiła się prawdopodobnie w XVIII wieku.

Polonez jest tańcem o charakterze podniosłym. Metrum ¾, umiarkowane tempo, w tonie uroczysta powaga, której towarzyszy stała, jednolita pulsacja rytmiczna sześciu ósemek w takcie. Elegancji i gracji ruchów towarzyszą posuwiste kroki. Bardzo istotnym elementem tańca jest kadencja, będąca podkładem do wielokrotnie powtarzanego w trakcie tańca ukłonu.

Polonezy pisali wielcy Polacy m.in.: Fryderyk Chopin, Michał Kleofas Ogiński, Karol Kurpiński, Stanisław Moniuszko. Polonezy komponowało również wielu zagranicznych kompozytorów, w tym Piotr Czajkowski, Modest Musorgski, Wolfgang Amadeusz Mozart, Jan Sebastian Bach. Charakter poloneza mają również niektóre kolędy Bóg się rodzi, Dzisiaj w Betlejem, W żłobie leży, a nawet niemieckiej O Tannenbaum.

Polonez Warszawski ‘84

II.    Krakowiak

Ojczyzną krakowiaka jest ziemia krakowska. Jednak krakowiak to nazwa, która upowszechniła się dopiero w XVIII wieku - głównie dzięki baletowi i operze. Krakowiak sceniczny to forma wyłącznie instrumentalna (taniec) lub śpiewa się tańcząc. Forma ludowa, wiejska krakowiaka uwzględnia przyśpiewki (najczęściej dwu lub czterowierszowe). W Małopolsce liczne tańce wiejskie o dwudzielnym metrum i rytmie synkopowanym przyjmowały różne nazwy: proszowiak, skalbmierzak, suwany, mijany, biegany itd. Mimo tak różnych nazw wszystkie miały wspólne elementy takie jak cwał, krzesany, akcenty, hołubce, porębiańska, starokrakowska.

Krakowiak przyjęty przez szlachtę często tańczony był przy okazji kuligów. Ale jego rytmika spowodowała, że sprzyjał tworzeni tekstów o charakterze patriotycznym (takich jak  "Płynie Wisła, płynie", "Dalej bracia, dalej żywo" ), których nie śpiewano podczas tańców, ale w zaciszach domowych. Służyły pokrzepieniu serc, umocnieniu ducha narodowego lub podtrzymaniu polskiej tożsamości narodowej ("Albośmy to jacy tacy").

Rytm krakowiaka znajdujemy u takich kompozytorów jak Stanisław Moniuszko, Wojciech Bogusławski, Ignacy Paderewski, Karol Szymanowski, Fryderyk Chopin i wielu innych.

 

Krakowiak

 III.   Mazur

Mazur jest trójmiarowym tańcem, o tempie dość jednolitym . Cechą charakterystyczną mazura jest dwutaktowa fraza muzyczna. Istotny w charakterze mazura jest różnorodny sposób akcentowania. Jeżeli akcenty są na raz i na trzy, to wtedy jest bardziej żywy i zbliża się do oberka. Jeśli akcentuje się słabą część taktu, mazur zbliża się charakterem do kujawiaka.

Mazur przewijał się przez polskie salony, zachwycając inne nacje bogactwem elementów ruchowych. Figurom mazura przypisywano symboliczne znaczenie. Jest w nim żywioł wojenny połączony z miłosnym. Niezmiernie bogata ilość figur tanecznych oraz przeróżnych rozwiązań przestrzennych, a także szybkie tempo mazura, wymagają od tancerzy niezwykłej sprawności. Taniec staje się z jednej strony popisem męskiej zręczności i temperamentu, a z drugiej elegancji, gracji i wdzięku kobiet.

W XIX wieku mazura tańczono w salonach wyłącznie przy muzyce instrumentalnej, czyli jego charakter wyrażały figury i żywość ruchu.  Mazur, jako taniec polskiej szlachty, pokazywany jest w operach, m.in. Moniuszki - Straszny dwór, Halka. Niemal wszyscy nasi kompozytorzy tworzyli pieśni i tańce w formie mazura. Najbardziej znany to oczywiście Chopin.

Forma mazura zachowała się również w pieśniach. Przykładem jest nasz hymn Mazurek Dąbrowskiego, Ostatni Mazur, Mazur Chłopickiego i wiele innych.

Mazur   

IV.   Kujawiak

 Już wkrótce...

 

Kujawiak '86

V.    Oberek

Już wkrótce...

 

Oberek